Pierwszy tydzień w pracy w Szwecji – fika i zwroty na start

Pierwszy tydzień w nowej pracy to dużo nowych twarzy, nazw i poleceń naraz. Z kilkunastoma zwrotami zapytasz o pomoc, zrozumiesz, co masz robić, i nie przegapisz najważniejszego punktu dnia – fiki.

· 5 min czytania praca fika zwroty

Rozmowa o pracę za Tobą, umowa podpisana, w poniedziałek zaczynasz. Pierwsze dni to po szwedzku zwykle introduktion albo introduktionsvecka – okres wdrożenia. Ktoś Cię oprowadzi, pokaże stanowisko i przedstawi zespół. Ten tekst daje Ci słowa na wszystko, co się wtedy dzieje.

Pierwszy dzień: powitanie i oprowadzanie

Najpewniej usłyszysz:

  • Välkommen! Jag heter Lena, jag är din handledare. – Witaj! Mam na imię Lena, jestem Twoją opiekunką na wdrożeniu.
  • Jag visar dig runt. – Oprowadzę Cię.
  • Här är personalrummet. – Tu jest pokój socjalny.
  • Omklädningsrummet ligger där borta. – Szatnia jest tam dalej.
  • Här stämplar du in. – Tu się odbijasz przy wejściu (rejestrujesz czas pracy).

A Ty odpowiesz:

  • Hej! Jag heter Paweł, jag börjar i dag. – Cześć, mam na imię Paweł, zaczynam dziś.
  • Trevligt att träffas. – Miło Cię poznać.
  • Var hittar jag ...? – Gdzie znajdę…?
  • Var ska jag ställa mina saker? – Gdzie mam zostawić swoje rzeczy?
Imiona zapisuj od razu

W pierwszy dzień poznasz kilkanaście osób. Zapisz imiona w telefonie z krótką notką („Lena – handledare”, „Johan – magazyn”). Następnego dnia powiesz Hej Johan! i to robi ogromną różnicę.

Fika – nie tylko kawa

Fika to przerwa na kawę albo herbatę z czymś słodkim – i rozmowę. W wielu miejscach pracy ma stałą porę, a zespół siada razem. Słowo jest i rzeczownikiem (en fika), i czasownikiem (att fika).

  • Ska vi fika? – Idziemy na fikę?
  • Det är fika klockan tre. – Fika jest o trzeciej.
  • Vill du ha kaffe eller te? – Chcesz kawę czy herbatę?
  • Ja tack, gärna. – Tak, chętnie.
  • Vem har köpt bullar? – Kto kupił bułeczki?

Na fice mało się mówi o pracy, a dużo o weekendzie, pogodzie i planach. Dla Ciebie to najlepsza lekcja szwedzkiego w ciągu dnia – i okazja, żeby zespół Cię poznał. Nawet jeśli rozumiesz połowę, przyjdź i posłuchaj. Proste pytania na start:

  • Hur länge har du jobbat här? – Od jak dawna tu pracujesz?
  • Vad gjorde du i helgen? – Co robiłeś w weekend?
  • Bor du nära? – Mieszkasz blisko?

Kawiarnię i słownictwo fiki ćwiczysz w lekcji 9.

Przykładowy pierwszy tydzień: poniedziałek oprowadzanie, wtorek z opiekunem, środa pierwsze zadania, czwartek pytania i fika, piątek podsumowanie Przykładowy pierwszy tydzień mån tis ons tors fre mån – introduktion, rundtur tis – med handledaren ons – första egna uppgifter tors – frågor och fika fre – avstämning
Tak może wyglądać wdrożenie – w każdej firmie inaczej, ale słowa się powtarzają.

Jak prosić o pomoc i dopytywać

To najważniejsza część tekstu. W pierwszym tygodniu nikt nie oczekuje, że wszystko wiesz – oczekuje, że zapytasz.

Po szwedzkuPo polsku
Kan du visa mig hur man gör?Pokażesz mi, jak to się robi?
Kan du visa en gång till?Pokażesz jeszcze raz?
Vem ska jag fråga om ...?Kogo mam zapytać o…?
Jag är inte säker på att jag förstod.Nie jestem pewien, czy zrozumiałem.
Menar du så här?Chodzi Ci o to?
Jag är klar. Vad ska jag göra nu?Skończyłem. Co mam teraz robić?
Hur gör vi med ...?Jak robimy z…?

Zwróć uwagę na Kan du ...? – po szwedzku prośba to zwykle pytanie, a nie tryb rozkazujący. To grzeczniejsze i bardziej naturalne. Czasowniki kan, ska, får poznajesz dokładnie w lekcji 22.

Zwroty na budowie

  • skyddsskor, hjälm, varselväst – buty ochronne, kask, kamizelka odblaskowa,
  • Var är verktygen? – Gdzie są narzędzia?
  • Kan du räcka mig borren? – Podasz mi wiertarkę?
  • Akta dig! / Se upp! – Uważaj!
  • Stegen står där. – Drabina stoi tam.
  • Vi börjar sju i morgon. – Jutro zaczynamy o siódmej.

Zwroty w magazynie

  • en pall – paleta; en hylla – regał,
  • plocka en order – kompletować zamówienie,
  • Var ska jag ställa pallen? – Gdzie mam postawić paletę?
  • Skannern fungerar inte. – Skaner nie działa.
  • Ordern är klar. – Zamówienie gotowe.
  • Jag har inget truckkort än. – Nie mam jeszcze uprawnień na wózek.

Zwroty w biurze

  • ett lösenord – hasło; en inloggning – login,
  • Jag kommer inte in i systemet. – Nie mogę się zalogować do systemu.
  • Vem ansvarar för IT? – Kto odpowiada za IT?
  • Jag sitter i ett möte. – Jestem na spotkaniu.
  • Kan du skicka det på mejl? – Możesz to wysłać mailem?

Słownictwo pracy biurowej i pisanie maili ćwiczysz w lekcji 27.

Koniec dnia i koniec tygodnia

  • Nu går jag hem. Hej då! – Idę do domu, cześć!
  • Vi ses i morgon. – Do jutra.
  • Tack för i dag! – Dzięki za dziś!
  • Trevlig helg! – Miłego weekendu! Odpowiedź: Detsamma! – Nawzajem!

Tack för i dag usłyszysz bardzo często. To nie jest formalne podziękowanie, tylko zwykłe „dzięki za wspólną pracę”.

Typowe błędy Polaków

  1. Omijanie fiki. Ktoś ze stresu językowego zostaje przy stanowisku. Lepiej siąść i słuchać – nikt nie wymaga, żebyś dużo mówił.
  2. Rozkazy zamiast pytań. „Daj mi wiertarkę” (Ge mig borren) brzmi szorstko. Lepiej: Kan du räcka mig borren?
  3. Udawanie, że się zrozumiało. Kiwanie głową i robienie po swojemu kończy się poprawkami. Kan du visa en gång till? oszczędza czas wszystkim.
  4. „Pan kierownik”. Do szefa mówi się po imieniu i na du.

Ćwiczenie na dziś

Powiedz na głos trzy zdania: Pokażesz mi, jak to się robi? – Skończyłem, co mam teraz robić? – Miłego weekendu!

Klucz: Kan du visa mig hur man gör? – Jag är klar. Vad ska jag göra nu? – Trevlig helg!

Jeśli pracujesz na zmiany i trudno Ci znaleźć czas na naukę, przeczytaj Nauka przy pracy zmianowej. Zdania z tego tekstu powtórzysz w fiszkach, a jeśli dopiero szukasz pracy – zacznij od tekstu Rozmowa o pracę po szwedzku.

Przećwicz to w kursie — cztery pierwsze lekcje za darmo

Szwedzki w głowie prowadzi od A1 do B2 w 80 lekcjach: każde słowo i zdanie z nagraniem lektora, ćwiczenia sprawdzają się same. Cały kurs: 150 zł / 379 kr / 34 € za 12 miesięcy (ok. 41 gr dziennie) albo 300 zł / 769 kr / 69 € na zawsze — płacisz raz, nic nie odnawia się samo.

Zacznij lekcję 1 za darmoZobacz oba plany

Najczęstsze pytania

Co to jest fika?

Fika to przerwa na kawę lub herbatę, zwykle z czymś słodkim i rozmową. W wielu szwedzkich miejscach pracy ma stałą porę i zespół spędza ją razem.

Jak poprosić o pomoc w pracy po szwedzku?

Najprościej pytaniem z kan: Kan du visa mig hur man gör? (pokażesz mi, jak to się robi?) albo Kan du visa en gång till? (pokażesz jeszcze raz?). Po szwedzku prośbę wyraża się zwykle pytaniem, a nie trybem rozkazującym.

Co znaczy Tack för i dag?

To zwykłe pożegnanie na koniec dnia pracy, spotkania czy zajęć – w przybliżeniu „dzięki za dziś”. Odpowiada się tak samo albo Tack själv.

Jak jest po szwedzku opiekun na wdrożeniu?

Najczęściej handledare. Samo wdrożenie to introduktion, a pierwszy tydzień wdrożenia bywa nazywany introduktionsvecka.

Czy do szefa w Szwecji mówi się na ty?

Tak, zwykle mówi się do szefa po imieniu i na du. To normalna forma w szwedzkich miejscach pracy, nie brak szacunku.

Czytaj też

← Wszystkie artykuły